Voorzitter Ulbe Spaans van het ‘Radeninitiatief Pijler Nul’, tevens raadslid van Progressief Westland, reageert per brief op de naar zijn stellig oordeel onheuse bejegening door het Haags VVD-raadslid Van der Laar. Het incident deed zich voor tijdens een vergadering van de Raadscommissie Bestuur. De brief is gericht aan de Gemeenteraad van Den Haag, het Presidium, de fracties en alle raadsleden.
door Louis Bruijnzeels
Spaans bekeek het beeldverslag van de vergadering en constateerde dat Van der Laar zich met dedain over hem had uitgelaten. Van der Laar heeft in de vergadering onder meer beweerd dat Pijler Nul uit angst is ontstaan. Ook noemde hij Spaans een typische Scheveninger. “En Scheveningers zijn altijd angstig als het om veranderingen gaat”. De oprichting van Pijler Nul zou volgens de VVD’er slechts tot doel hebben gehad de metropoolvorming te frustreren. “Spaans wilde gewoon dat de zaak zoveel mogelijk werd afgeremd en hij werd daarin geholpen door de griffier”, aldus Van der Laar op het beeldverslag. Met ‘de griffier’ doelt de VVD’er op griffier Nico Broekema van het Westlands gemeentebestuur, die op verzoek van de gemeenteraad al vanaf de start bij Pijler Nul betrokken is, onder meer als notulist en expert in (gemeente)wetgeving.
Positie
“Ik begrijp niet wat mijn geboorteplaats te maken heeft met dit discours”, begint Ulbe Spaans zijn verweer. “Ik neem waar dat de heer Van de Laar zich stigmatiserend uitspreekt over mij, zoals ook over de Scheveningse inwoners van de gemeente Den Haag. Dit is in strijd met zijn positie van gekozen volksvertegenwoordiger. De heer Van de Laar vertegenwoordigt als gekozen raadslid alle inwoners van de gemeente Den Haag, dus ook de - in zijn woorden - ‘angstige Scheveningers’. Ik verbaas mij er ook over dat de voorzitter van de vergadering niet heeft ingegrepen en dat in weerwil van hetgeen aan het slot van de vergadering werd besloten, de gewraakte passages niet uit het beeldverslag zijn geschrapt. Graag wil ik een appèl op u doen voor een inhoudelijke discussie waarin de elementaire fatsoensnormen worden gehanteerd”. Spaans eist vervolgens de bestuurlijke norm te handhaven om ambtenaren niet in politiek-bestuurlijke discussies te betrekken, aangezien de bestuurders en politici de volledige verantwoording dragen en ambtenaren zich niet kunnen verweren. “Een vorm van excuus naar mij en andere Scheveningers is m.i. zeker op zijn plaats”, aldus Ulbe Spaans in zijn reactie op de persoonlijke aanval van de Haagse VVD’er Van der Laar.
Pijler Nul
In de brief legt Spaans nog eens uit wat Pijler Nul is en met welk doen het is opgericht. Verkort komt deze passage op het volgende neer: Pijler Nul heeft zich ten doel gesteld relevante informatie en expertise te verzamelen over de beoogde Metropoolregio Rotterdam-Den Haag en deze beschikbaar te stellen aan de 24 gemeenteraden die uiteindelijk elk moeten besluiten of ze in zee willen gaan met Rotterdam en Den Haag. In het Radeninitiatief Pijler Nul wordt dus niet aan politiek debat gedaan; dat is voorbehouden aan de 24 gemeenteraden.
Over de metropoolvorming is op 22 juni jl. contact geweest met de Commissaris van de Koningin (CdeK) Ulbe Spaans daarover: “In dat gesprek is het pleidooi voor het intensiveren van het proces van hoor en wederhoor door alle gespreksdeelnemers gehonoreerd, inclusief Van de Laar (..) Met de CdK is afgesproken dat dit verslag als enige geldt. Het is jammer dat de heer Van de Laar deze met de CdK gemaakte afspraak niet nakomt”.
Geschiedenis
De Metropoolregio Rotterdam-Den Haag kent een korte geschiedenis. Het was een initiatief van de burgemeesters Aboutaleb en Van Aartsen van respectievelijk Rotterdam en Den Haag, nadat het kabinet besloot om per 1 januari 2013 de ‘regio plus’- regeling (Stadsgewest Haaglanden en Stadsregio Rotterdam) af te schaffen. Dit voornemen leidde er toe dat de gemeentebesturen van Rotterdam en Den Haag afspraken zijn gaan maken over meer en intensievere intergemeentelijke samenwerking (die wél door het kabinet waren toegestaan). Deze twee gemeenten hebben daarop 22 buurtgemeenten, waaronder Westland, uitgenodigd om aan het samenwerkingsverband - de zogenoemde Metropoolregio - deel te nemen. Dat gebeurde met instemming van het nu demissionaire kabinet. Ze lieten de 22 relatief kleine buurtgemeenten weten dat de Metropoolregio Rotterdam Den Haag tot de sterke Europese regio’s behoort. “Om erkenning te krijgen als Europese topregio, moet de Metropoolregio haar economische kracht beter benutten. Daarvoor is nodig dat overheden, bedrijven en samenleving gezamenlijk de schouders zetten onder een economische strategie, over sectoren en besturen heen. Dat is waar de Metropoolregio Rotterdam Den Haag voor staat”, aldus de burgemeesters in een briefing aan het begin van het proces.
Haast
Wat direct in de briefing opviel - en menigeen als verdacht voorkwam - was de haast die de burgemeesters hadden: op 1 januari 2013 moest alles in kannen en kruiken zijn. Josiaz van Aartsen bracht korte tijd later een bezoek aan de Westlandse gemeenteraad om tekst en uitleg te geven. In een redevoering prees hij de gemeente van alle kanten; de glastuinbouw was van zo’n groot belang voor de staatskas, de sector zou gekoppeld worden aan de bedrijvigheid van de Rotterdamse haven en de Greenport-visie zou volledig tot haar recht komen. De gemeenteraad bleef op haar hoede en kort na de bijeenkomst met Van Aartsen werd Pijler Nul opgericht, met als belangrijkste doel ‘democratische legitimering’ in het proces te bewerkstelligen, een element in de procesbeschrijving dat veronachtzaamd was. De raadsleden Ulbe Spaans (Progressief Westland) en Frank Rijneveen (GemeenteBelang Westland) gingen die kar trekken, bijgestaan door raadsgriffier Nico Broekema. En toen viel het kabinet.
Val kabinet
Zelfs de val van het kabinet Rutte, met als gevolg dat de opheffing van Stadsgewest Haaglanden en Stadsregio Rotterdam demissionair werd verklaard, kon de heren Van Aartsen en Aboutaleb niet in een lagere versnelling krijgen; zij hielden voet bij stuk door te verklaren dat het absoluut niet nodig was om een besluit van de Tweede Kamer af te wachten om samenwerking binnen de metropoolregio mogelijk te maken. Aboutaleb zei bij die gelegenheid expliciet er nog steeds van uit te gaan dat de metropoolregio op 1 januari 2013 van start kon gaan.
Westland
Inmiddels heeft de Westlandse gemeenteraad – mede op basis van de expertise van Pijler Nul - een lijst met eisen samengesteld waaraan moet worden voldaan om Westland mee te krijgen in de Metropoolregio. Over die lijst morgen meer op deze website.
